Jonge harpistes schrijven muziekgeschiedenis

Try-out ‘Freude für 2 Harfen’ van Karlheinz Stockhausen door Marianne Smit en Esther Kooi. Gehoord op 1 juni 2006 in de Andriessenzaal van het Conservatorium van Amsterdam.

De wereldpremière vindt plaats op 7 juni in de Dom van Milaan, maar gisteren gaven de nog jonge harpistes Marianne Smit (22) en Esther Kooi (21) een try-out van het voor hen gecomponeerde ‘Freude für 2 Harfen’. Dat de twee veel in hun mars hebben, werd al gauw meer dan duidelijk.

De afgelopen week zijn Marianne en Esther voor de tweede keer bij de beroemde componist Karlheinz Stockhausen (1928) in Duitsland geweest om het stuk te repeteren. Hij staat bekend als een zeer nauwkeurige componist, die niet snel tevreden is met een uitvoering. “We dachten het nu wel te kunnen en het hem gewoon even te laten horen. Maar al na de eerste regel zette hij het stop. Bijna elke maat werd nog eens grondig onder de loep genomen,” verkondigt Smit. “Het werden vijf zware dagen, met weinig slaap, maar uiteindelijk was Stockhausen helemaal tevreden, ontroerd zelfs.”

Tijdens de try-out in Amsterdam was de maestro zelf niet aanwezig, maar ook het publiek was tot tranen toe geroerd. Met name de zangstemmen van de twee harpistes bezitten een huiveringwekkende puurheid die veel doet denken aan de stem in ‘Gesang der Jünglinge’, een elektronisch werk dat Stockhausen zo’n vijftig jaar geleden schreef. ‘Freude’ heeft sowieso veel weg van een elektronisch werk, hoewel het volkomen akoestisch is. Stockhausen weet de klank van de harp te vervormen zonder dat het ergens onnatuurlijk klinkt. Dit bereikt hij o.a. door het gebruik van plectrums en het slaan op de snaren. De grootste troef is echter dat de componist de twee harpen als één instrument benadert. Steeds vullen de twee elkaar aan. Dit vergt ontzettend veel concentratie van de spelers, maar heeft als gevolg dat er met de tonen een ruimtelijkheid wordt gecreëerd, die zeldzaam is in de harpmuziek.

Na de uitvoering van gisteren lijken Marianne Smit en Esther Kooi er helemaal klaar voor. Deze try-out vormde tegelijk hun overgangstentamen naar het vierde jaar. Ze slaagden met een welverdiende 10.

Wereldpremière ‘Freude für 2 Harfen’. Woensdag 7 juni om 21:00 uur in de Dom van Milaan. Het concert zal live worden uitgezonden door de Italiaanse radiozender Rai 3. Luisteraars in Nederland kunnen de uitzending volgen via internet. Houd hiervoor www.mariannesmit.com in de gaten.

Claudia Rumondor