KLANG (KLANK)

Die 24 Stunden des Tages (De 24 Uren van de Dag)

Zweite Stunde (Tweede Uur)

FREUDE für 2 Harfen (VREUGDE voor 2 harpen) (2005)

Die Erste Stunde (Het Eerste Uur) van mijn nieuwe cyclus KLANG (KLANK) (De 24 Uren van de Dag) was een opdracht van ArtAche, Milaan, een instituut van de Dom van Milaan met zijn artistiek leider Don Luigi Garbini. Ik noemde hem KLANG - Erste Stunde: HIMMELFAHRT (KLANK - Eerste Uur: HEMELVAART) omdat de wereldpremière plaats vond op Hemelvaartsdag, 5 mei 2005. De partituur is geschreven voor orgel, sopraan en tenor.

Na deze wereldpremière vroeg Don Luigi mij of ik het Tweede Uur van KLANG ter gelegenheid van Pinksteren 2006 zou kunnen componeren. Ik nam gelukkig gestemd het aanbod aan en hoorde en zag innerlijk een werk voor twee harpen. Tijdens het componeren had ik de twee Nederlandse harpistes Marianne en Esther voor ogen, beiden 21 jaar oud, die bij elkaar wonen, uitvoeringen geven en echte idealisten zijn. Een van hen is een nicht van de fluitiste Kathinka Pasveer, voor wie ik vele fluitcomposities schreef.

Aanvankelijk koos ik de titel Pfingsten (Pinksteren) en besloot ik de beide harpistes ook alternerend en gezamenlijk te laten zingen, namelijk de belangrijkste tekst van Pinksteren Veni Creator Spiritus, terwijl ze hun harpen tokkelen, plukken, strijken, slaan, knijpen, wrijven, duwen, kloppen en laten jubelen.

In overeenstemming met de 24 regels van de hymne heb ik 24 muzikale momenten zoals de 24 uren van de dag gecomponeerd, zodat het Tweede Uur van KLANG is als een volledige dag in één uur van de dag.

Tijdens het componeren veranderde ik de titel in FREUDE (VREUGDE). Mijn basisgevoel was Freude (vreugde). Ik beleefde in mijn geest steeds weer de wereldpremière in de Dom van Milaan, het enthousiasme van de beide meisjes, hun spel en zang. De partituur moet beslist deze fantastische vreugde van mijn geest en ziel tijdens de vele maanden van het componeren behouden hebben. Er ligt iets unieks in het avontuur om twee harpen die normaal gesproken in diatonische toonladders gestemd zijn als één grote chromatische harp te verenigen.

Inmiddels begrijp ik waarom ik Don Luigi de tekening van een op een Griekse harp spelende engel stuurde om hem aan de goddelijke rol van dit instrument te herinneren. Pinksteren verenigt wat gescheiden was. Mijn werk VREUGDE eveneens.

                                                          K. Stockhausen, 15 februari 2006 

(vertaling: Peter van Bergen)